Maakt eigenaarschap leiderschap overbodig?
Nee, zeker niet. Ze versterken elkaar juist. Leiderschap is nodig om eigenaarschap te stimuleren en in de praktijk te brengen. Eigenaarschap gaat over verantwoordelijkheid nemen voor je eigen groei. Dat vraagt om leiders die het goede voorbeeld geven. Die coachen en strategisch richting geven. Die groei versnellen. En deze in de juiste banen leiden. Eigenaarschap bij medewerkers zorgt ervoor dat leidinggevenden zich ook echt hierop kunnen richten. Ze hoeven minder te sturen en brandjes te blussen.
Wat betekent eigenaarschap?
Eigenaarschap is een houding. Je voelt je verantwoordelijk voor je eigen acties en de invloed die je kunt uitoefenen. Je leert door te doen. Je ziet kansen om iets te verbeteren en pakt deze ook. Voor jezelf en voor anderen.
Wanneer je eigenaarschap voelt, neem je initiatief en geef je zelf richting aan je groei. Je wacht niet op feedback van je leidinggevende. Je vraagt ernaar en gebruikt deze om zelf doelen op te stellen. Waardoor de kans dat je deze gaat behalen groter wordt. Dit is wat wij zien bij organisaties waar wij managers en medewerkers trainen. Zoals de AFM, Beequip, Rituals, Van Lanschot Kempen, Ahold en Rabobank.
Eigenaarschap voor productiviteit en innovatie
Medewerkers die eigenaarschap tonen, hebben meer grip op hun werk. Omdat ze doelbewust bezig zijn met het managen van hun tijd en energie. Ze zijn hierdoor productiever. Deze medewerkers dragen ook meer bij aan innovatie. Omdat ze sneller initiatief nemen, met nieuwe ideeën komen en deze ook delen. Ze blijven zich ontwikkelen en leren nieuwe vaardigheden wanneer dat nodig is. Dat is precies wat bedrijven nodig hebben, om de uitdagingen van vandaag en morgen aan te kunnen.
Maar eigenaarschap ontstaat niet vanzelf. Organisaties en leiders hebben een belangrijke rol in het creëren van een cultuur waarin eigenaarschap groeit. Daarom is het stimuleren van eigenaarschap altijd onderdeel van onze leiderschapsontwikkeling.
De rol van leiderschap in eigenaarschap
Eigenaarschap vraagt om inspirerend leiderschap. Om een leider die laat zien wat eigenaarschap betekent, door zelf verantwoordelijkheid te nemen. Door helder en duidelijk te communiceren over doelen en verwachtingen. Te zeggen wat hij doet en doen wat hij zegt. Gedrag is besmettelijk; wanneer een leider eigenaarschap toont, volgt het team.
Voorbeeld: Bij een van onze klanten, een grote internationale organisatie, merkten managers dat resultaten achterbleven, omdat teamleden hun verantwoordelijkheid afschoven. Wij trainden de managers om eigenaarschap bespreekbaar te maken. Ze leerden feedback te geven gericht op groei. En zelf open te zijn over hun eigen uitdagingen. Dit veranderde de cultuur: teamleden gingen elkaar aanspreken, stelden samen doelen en haalden ze ook. Zo inspireert leiderschap eigenaarschap.
Eigenaarschap vraagt ook om coachend leiderschap. Veel managers willen problemen meteen oplossen. Dit noemen we de ‘reparatiereflex’. Wij trainen leiders om dit niet te doen. Om in plaats daarvan medewerkers te leren zelf oplossingen te vinden. Wat er dan gebeurt? Dan wordt hulp meer dan een quick fix. Medewerkers ontwikkelen dan vaardigheden voor de lange termijn. Het is het verschil tussen het blussen van een brandje en het planten van een zaadje dat blijft groeien.
Voorbeeld: Bij een snelgroeiende scale-up merkten de leidinggevenden dat medewerkers dezelfde hulpvragen bleven stellen. Tijdens onze leiderschapstraining leerden ze om met coaching vragen medewerkers zelf na te laten denken. Vragen als: “Wat zou jij in deze situatie anders doen?” of “Welke stappen kun je nu nemen om dit zelf op te lossen?” Medewerkers kregen hierdoor meer vertrouwen in hun eigen keuzes. En zo meer eigenaarschap over hun werk. En de managers? Die krijgen minder ad-hoc vragen op hun bord. En zo meer tijd voor strategie en teamcoaching.
JobTraining helpt leiders om het gesprek over groei aan te gaan. We trainen ze in het stellen van de juiste vragen en in het begeleiden van medewerkers. Zodat medewerkers hun eigen doelen gaan stellen en zelf het initiatief nemen om resultaten en groei te bespreken. Ook als dit spannend is, bijvoorbeeld wanneer iemand onderpresteert. Het resultaat? Meer eigenaarschap binnen teams én betere prestaties. Een cultuur waarin leren en ontwikkelen centraal staat.
Leiderschap voor richting en verandering
Eigenaarschap maakt medewerkers dus zelfsturend. Leiderschap blijft nodig om de richting te bepalen. Leiders zien het grotere geheel, reflecteren en helpen prioriteiten stellen. Niet door te zeggen wat je moet doen, maar door jou te helpen dit zelf te zien. Ze moedigen je aan om te proberen, te experimenteren en daarvan te leren. Ze maken van de werkomgeving een leeromgeving.
Leiders kunnen als rolmodel ook positieve verandering in gang zetten. Als de steen in de vijver: hun acties inspireren anderen. Een goed voorbeeld gaat rondzingen en zich verspreiden. Bij JobTraining zien we dit in organisaties waar we leiders trainen om proactief het gesprek aan te gaan. Ook over moeilijke onderwerpen, zoals tegenvallende resultaten. Dat zorgt niet alleen voor een gedeelde verantwoordelijkheid en verbetering van de resultaten op dat moment. Het zorgt voor een cultuur waarin medewerkers open en eerlijk gaan reflecteren. Een cultuur van accountability.
Eigenaarschap en leiderschap versterken elkaar
Leiderschap draait dus om het stimuleren van eigenaarschap. Dat betekent niet dat leiders uiteindelijk overbodig worden. Juist niet. Want door coaching, inspiratie en strategie te bieden, versnellen ze de groei van hun teams. En zo van hun organisatie.
Eigenaarschap gaat over verantwoordelijkheid nemen. Leiderschap zorgt ervoor dat die verantwoordelijkheid groeit. Dat deze richting en impact krijgt. Zo zien wij leiders en hun medewerkers samen bouwen. Aan skills, relaties, aan teams en bedrijven. Aan hun mooiste leven. One life, Own it.
Brigitta Lops – Directeur JobTraining
Nieuwsgierig?
Ben je benieuwd naar wat onze leiderschapsontwikkeling kan betekenen voor de leiders in jouw organisatie? Neem dan contact op via ons contactformulier.
